POSTÜR BOZUKLUKLARI

Yiğit Mert KILIÇ

Fizyoterapist

Neredeyim?

Adalet Mah. Şht. Polis Fethi Sekin CdNo:4 Novus Tower K:7 D:74 Bayraklı/İzmir

Postür (duruş), vücudun ayakta, otururken veya hareket halindeyken omurga, kas ve iskelet sisteminin dizilimini ifade eder. Postür bozukluğu, bu hizalanmanın bozulmasıyla birlikte omurgada, kaslarda ve eklemlerde dengesizliklerin ortaya çıkması durumudur. Vücut, ideal pozisyonunu kaybettiğinde bazı kas grupları fazla çalışırken, bazıları zayıflar veya kısalır. Bu da zamanla ağrıya, hareket kısıtlılığına ve ortopedik problemlere zemin hazırlar.

Postür bozuklukları çocukluk çağından itibaren gelişebilir ve müdahale edilmediğinde kalıcı iskelet deformitelerine neden olabilir.

Neden Olur?

Postür bozukluklarının gelişiminde birçok çevresel, biyomekanik ve yaşam tarzı faktörü etkilidir. En sık görülen nedenler şunlardır:

  • Uzun Süreli Hatalı Oturma: Özellikle masa başı çalışanlarda görülen kambur duruş (kifotik postür), sırt ve boyun kaslarında dengesizlik oluşturabilir.
  • Telefon ve Bilgisayar Kullanımı: Öne doğru eğilerek uzun süre ekrana bakmak, “forward head posture” yani öne eğik baş duruşuna yol açabilir.
  • Ağır Çanta Kullanımı: Tek omuzda taşınan ağır çantalar omuz asimetrisine neden olabilir.
  • Yetersiz Kas Gücü ve Esneklik: Özellikle core (merkez) kaslarının zayıf olması, omurganın düzgün hizalanmasını engelleyebilir.
  • Ayağa Uygun Olmayan Ayakkabılar: Desteksiz ya da aşırı topuklu ayakkabılar duruşu bozabilir.
  • Bacak Boyu Eşitsizlikleri: Doğuştan ya da gelişimsel nedenlerle ortaya çıkan uzunluk farkı denge kaybına neden olabilir.
  • Stres ve Psikolojik Etkenler: Anksiyete ve depresyon gibi durumlar beden duruşunu etkileyebilir.
  • Görme veya İşitme Problemleri: Kişinin çevreyi daha iyi algılamak için vücut pozisyonunu değiştirmesi postür bozukluğuna neden olabilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Postür bozukluklarını önlemek ve düzeltmek adına günlük yaşamda alınabilecek önlemler ve dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:

  • Ergonomik Çalışma Ortamı: Sandalye, masa ve ekran hizası vücuda uygun şekilde düzenlenmelidir. Ekran göz hizasında, dizler 90 derecelik açıda olmalıdır.
  • Düzenli Egzersiz: Özellikle sırt, bel ve karın kaslarını güçlendiren egzersizler postürün korunmasına katkı sağlar. Pilates, yoga ve yüzme gibi aktiviteler önerilir.
  • Telefon ve Bilgisayar Kullanımı: Cihazlar göz hizasına kaldırılarak kullanılmalı, uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçınılmalıdır.
  • Ayakta Duruş Bilinci: Ağırlık her iki ayağa eşit dağıtılmalı, dizler hafif bükülü, omuzlar geride ve baş nötr pozisyonda olmalıdır.
  • Çanta Seçimi: Sırt çantaları her iki omuzda taşınmalı, ağırlığı dengeli dağıtmalıdır.
  • Yatak ve Yastık Kullanımı: Omurgayı destekleyen ortopedik yatak ve uygun yükseklikte yastık tercih edilmelidir.
  • Ayna ile Gözlem: Vücudu zaman zaman aynada kontrol ederek asimetriler ve eğrilikler fark edilebilir.
  • İstirahat Araları: Özellikle masa başı çalışanlar, her 30-60 dakikada bir kalkarak esneme hareketleri yapmalıdır.

Postür bozukluklarının ihmal edilmesi durumunda uzun vadede kas iskelet sisteminde aşınmalar, sinir sıkışmaları ve kronik ağrılar gelişebilir. Erken farkındalık, düzeltici egzersizlerle birlikte postürün iyileştirilmesinde önemli bir avantaj sağlar.

Kaynak:
Kendall, F. P., McCreary, E. K., Provance, P. G., Rodgers, M. M., & Romani, W. A. (2005). Muscles: Testing and Function, with Posture and Pain (5th ed.). Baltimore: Lippincott Williams & Wilkins.