BOYUN AĞRISI & BOYUN FITIĞI

Yiğit Mert KILIÇ

Fizyoterapist

Neredeyim?

Adalet Mah. Şht. Polis Fethi Sekin CdNo:4 Novus Tower K:7 D:74 Bayraklı/İzmir

Boyun ağrısı, servikal omurgada yani boyun bölgesinde hissedilen, hareket kısıtlılığına ve yaşam kalitesinde azalmaya yol açabilen yaygın bir kas-iskelet sistemi sorunudur. Çoğu zaman kısa süreli olsa da, bazı durumlarda kronikleşebilir.

Boyun fıtığı (servikal disk hernisi) ise, boyun omurları arasında bulunan disklerin dış tabakasının yırtılarak içteki yumuşak kısmın dışarı çıkması ve sinir köklerine baskı yapması durumudur. Bu durum sadece boyun bölgesinde değil, omuz, kol ve elde ağrı, uyuşma ve güç kaybına da neden olabilir.

Neden Olur?

Boyun ağrısı ve fıtığı birçok farklı nedenden kaynaklanabilir. Yaygın nedenler şunlardır:

Boyun Ağrısının Yaygın Nedenleri:

  • Kas Gerilmesi ve Postür Bozuklukları: Uzun süre bilgisayar kullanmak, öne eğik pozisyonda durmak gibi nedenlerle boyun kaslarında gerilme oluşabilir.
  • Stres: Kaslarda gerginliğe ve boyun ağrısına yol açabilir.
  • Yetersiz Uyku Pozisyonu: Uygun olmayan yastık kullanımı, boyun bölgesinde baskı yaratabilir.
  • Eklemlerde Dejenerasyon: Yaşla birlikte omurga eklemlerinde aşınma ve kireçlenme (spondiloz) gelişebilir.
  • Travmalar: Boyna alınan darbeler veya ani hareketler kas ve bağ dokularını zorlayabilir.

Boyun Fıtığının Nedenleri:

  • Disk Dejenerasyonu: Disklerin zamanla esnekliğini ve sıvı içeriğini kaybetmesi.
  • Ani Hareketler ve Travmalar: Hızlı dönme, çekilme ya da düşme gibi etkilerle diskin yapısının bozulması.
  • Ağır Yük Kaldırmak: Uygunsuz teknikle ağırlık kaldırmak, omurga disklerine zarar verebilir.
  • Tekrarlayan Mikrotravmalar: Boyun kaslarını zorlayan alışkanlıklar, zamanla fıtığa neden olabilir.

Boyun fıtığı, sinir köklerine baskı yaptığı takdirde sadece lokal ağrıya değil, kola yayılan ağrı, uyuşma ve kas güçsüzlüğü gibi nörolojik semptomlara da yol açabilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Boyun sağlığını korumak ve olası fıtık riskini azaltmak için aşağıdaki unsurlar önemlidir:

  • Ergonomik Çalışma Ortamı: Bilgisayar ekranı göz hizasında olmalı, oturma pozisyonu dik ve destekli olmalıdır.
  • Telefon Kullanım Alışkanlıkları: Uzun süre baş eğerek telefona bakmak (text neck sendromu) boyun disklerine baskı uygular.
  • Düzenli Egzersiz ve Germe: Boyun ve omuz kaslarını güçlendiren egzersizlerle kas dengesinin korunması sağlanmalıdır.
  • Doğru Yastık Seçimi: Ne çok yüksek ne çok alçak yastık kullanılmalı; boyun omurgasını nötr pozisyonda destekleyen yastık tercih edilmelidir.
  • Ağır Yüklerden Kaçınma: Başın üzerine yük almak veya ağır objeleri ani hareketle kaldırmak boyun disklerine zarar verebilir.
  • Sürekli Tek Taraflı Taşıma: Çanta, bebek ya da ağır nesnelerin sürekli aynı omuzda taşınması asimetrik yüklenmeye neden olabilir.
  • Stres Yönetimi: Kas gerginliğini azaltmak için gevşeme teknikleri, meditasyon veya nefes egzersizleri uygulanabilir.

Boyun ağrısı veya boyun fıtığı belirtileri uzun süre devam ediyorsa ya da kol ve elde uyuşma, güç kaybı gibi bulgular eşlik ediyorsa profesyonel değerlendirme gerekebilir.

Kaynak:
Binder AI, Hodge G, Greenwood AM. (2007). Management of acute and chronic neck pain. BMJ, 334(7592), 395–399.