ÇOCUKLARDA SKOLYOZ

Yiğit Mert KILIÇ

Fizyoterapist

Neredeyim?

Adalet Mah. Şht. Polis Fethi Sekin CdNo:4 Novus Tower K:7 D:74 Bayraklı/İzmir

Skolyoz, omurganın sağa veya sola doğru eğrilmesiyle karakterize edilen, üç boyutlu bir omurga deformitesidir. Özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde fark edilen skolyoz, genellikle omurganın göğüs (torasik) veya bel (lomber) bölgelerinde ortaya çıkar. Eğrilik, C veya S şeklinde olabilir.

Çocukluk çağı skolyozu, büyüme döneminde hızlı kemik gelişimi nedeniyle ilerleyici olabilir. Skolyoz, omuz, kürek kemiği ve kalça seviyelerinde asimetriye neden olarak duruş bozukluğu ve uzun vadede solunum problemleri gibi komplikasyonlara yol açabilir.

Neden Olur?

Çocuklarda skolyozun nedenleri farklı gruplarda incelenebilir:

  1. İdiyopatik Skolyoz (En sık görülen tür)
  • Nedeni tam olarak bilinmemektedir.
  • Genetik yatkınlıkla ilişkili olabilir.
  • Genellikle 10-18 yaş aralığında ortaya çıkar ve “adolesan idiyopatik skolyoz” olarak adlandırılır.
  1. Konjenital Skolyoz
  • Doğuştan gelen omurga anomalileriyle ilişkilidir.
  • Omurların gelişiminde oluşan yapısal bozukluklardan kaynaklanır.
  1. Nöromüsküler Skolyoz
  • Serebral palsi, kas distrofisi, spina bifida gibi sinir-kas sistemi bozukluklarına bağlı gelişir.
  • Kas dengesizliği veya kas zayıflığı omurga eğriliğine neden olabilir.
  1. Fonksiyonel (Sekonder) Skolyoz
  • Bacak uzunluğu farkı, yanlış postür veya kas spazmı gibi nedenlerle geçici olarak oluşan eğriliklerdir.
  • Yapısal değildir ve altta yatan neden düzeltildiğinde genellikle geriler.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Çocukluk çağında skolyozun erken fark edilmesi ve takibi büyük önem taşır. Dikkat edilmesi gereken unsurlar şunlardır:

  • Gözle Görülen Belirtiler: Omuzlardan birinin daha yüksek durması, kürek kemiklerinde çıkıntı farkı, kalça dengesizliği, bel hattının asimetrik görünmesi skolyozun işaretleri olabilir.
  • Rutin Kontroller: Okul taramaları veya pediatrik muayenelerde omurga eğriliği düzenli olarak kontrol edilmelidir.
  • Ağrı Şikayetleri: Çocuklarda çoğu zaman skolyoz ağrısızdır, ancak sırt veya bel ağrısı şikayeti ciddiye alınmalıdır.
  • Büyüme Takibi: Skolyozun ilerleme riski, büyümenin hızlı olduğu dönemlerde artar. Erken ergenlikteki ani boy uzamaları sırasında daha dikkatli olunmalıdır.
  • Egzersiz ve Aktivite: Uzun süre masa başında oturan çocuklar, uygun egzersizlerle desteklenmeli; postür eğitimi verilmelidir.
  • Fiziksel Uygulamalar ve Takip: Gerekli durumlarda skolyoz korsesi veya fiziksel egzersiz programları önerilebilir. Ciddi eğriliklerde cerrahi müdahale düşünülebilir.

Skolyoz, erken teşhisle kontrol altına alınabilen ve ilerlemesi yavaşlatılabilen bir durumdur. Ailelerin çocuklarının duruşunu gözlemlemesi ve herhangi bir asimetri fark ettiklerinde profesyonel değerlendirme talep etmeleri önerilir.

Kaynak:
Weinstein, S. L., Dolan, L. A., Cheng, J. C., Danielsson, A., & Morcuende, J. A. (2008). Adolescent idiopathic scoliosis. The Lancet, 371(9623), 1527–1537.