YETİŞKİNLERDE SKOLYOZ

Yiğit Mert KILIÇ

Fizyoterapist

Neredeyim?

Adalet Mah. Şht. Polis Fethi Sekin CdNo:4 Novus Tower K:7 D:74 Bayraklı/İzmir

Yetişkin skolyozu, omurganın sağa veya sola eğrilmesiyle ortaya çıkan, genellikle 18 yaşından sonra gelişen veya bu yaşa kadar teşhis edilmemiş eğriliklerin ilerlemesiyle ortaya çıkan omurga deformitesidir. Eğrilik, genellikle “S” veya “C” şeklinde olup sıklıkla bel (lomber) ve sırt (torasik) bölgelerinde gözlemlenir. Yetişkin skolyozları, omurgada mekanik yük dengesizliği ve ağrıya neden olabilir.

Bu durum, yaşam kalitesini etkileyen postüral bozulmalara, kas gerginliklerine ve hareket kısıtlılıklarına yol açabilir.

Neden Olur?

Yetişkinlerde skolyozun başlıca nedenleri iki ana grupta toplanabilir:

  1. Dejeneratif (Edinsel) Skolyoz
  • Yaşla birlikte omurga disklerinin ve faset eklemlerin yıpranması sonucu oluşur.
  • Osteoartrit (kireçlenme), disk dejenerasyonu, omurga instabilitesi gibi durumlar skolyoza zemin hazırlar.
  • Kadınlarda menopoz sonrası dönemde kemik yoğunluğu azalmasına bağlı daha sık görülür.
  1. İdiyopatik Skolyozun Devamı
  • Ergenlikte fark edilmemiş ya da ilerlemiş skolyozun yetişkinlikte devam etmesi.
  • Bu bireyler genellikle daha erken yaşlarda skolyoz belirtileri göstermiştir.

Bunların dışında omurga travmaları, geçirilmiş cerrahi operasyonlar, osteoporoz ve sinir-kas hastalıkları da erişkin skolyozunun oluşumunda etkili olabilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Yetişkinlerde skolyozun ilerlemesini önlemek ve günlük yaşamı daha konforlu hale getirmek için aşağıdaki unsurlar büyük önem taşır:

  • Ağrı Takibi ve Yönelimi: Bel, sırt ve kalça ağrısı gibi belirtiler skolyoz kaynaklı olabilir. Uyuşma, karıncalanma veya güçsüzlük gibi nörolojik semptomlar varlığında detaylı değerlendirme gerekir.
  • Postüral Farkındalık: Günlük duruş alışkanlıkları, omurga üzerine binen yükleri doğrudan etkiler. Uzun süreli oturma ve yanlış pozisyonlardan kaçınılmalıdır.
  • Kas Güçlendirme Egzersizleri: Bel, sırt ve karın kaslarının dengeli şekilde çalıştırılması, omurganın mekanik desteğini artırır. Core stabilizasyon egzersizleri önerilebilir.
  • Esneklik ve Mobilite Çalışmaları: Kas-iskelet sisteminin esnek tutulması omurgadaki baskıyı azaltabilir.
  • Fiziksel Aktivite Sürekliliği: Yürüyüş, yüzme gibi düşük etkili egzersizler skolyozun ilerlemesini yavaşlatabilir ve kas dengesini destekler.
  • Ergonomik Yaşam Alanları: Yatak, sandalye, masa gibi unsurlar omurgayı destekleyecek şekilde düzenlenmelidir.
  • Ağırlık Kontrolü: Fazla kilo, omurgaya binen yükü artırarak skolyozun ilerlemesine neden olabilir.

Skolyozun ilerleme riski her bireyde farklılık gösterebilir. Belirli bir açının üzerinde olan eğriliklerde, klinik takip, egzersiz programları veya bazı durumlarda cerrahi müdahale gündeme gelebilir.

Kaynak:
Aebi, M. (2005). The adult scoliosis. European Spine Journal, 14(10), 925–948.